Cơn hen phế quản

Cơn hen là tình trạng nặng lên của các triệu chứng hen như khó thở, khò khè, nặng ngực, ho, thở rít với lưu lượng đỉnh giảm hơn bình thường. Cơn hen phế quản nếu không kiểm soát tốt sẽ làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn hen suyễn trong tương lai. Hãy cùng Huỳnh Phương tìm hiểu thêm về bệnh cơn hen phế quản và cách điều trị căn bệnh này.

Tìm hiểu chung

Cơn hen phế quản là gì? 

Trong cơn hen phế quản, các cơ xung quanh đường thở bị sưng và viêm, gây hẹp ống phế quản. Ho, thở khò khè và khó thở có thể xảy ra. Cơn hen có thể xảy ra ở tuổi vị thành niên, với các triệu chứng có thể nhanh chóng được cải thiện khi điều trị tại nhà hoặc nặng hơn.

Một cơn hen suyễn nặng không cải thiện nếu điều trị tại nhà có thể trở thành một trường hợp khẩn cấp đe dọa tính mạng. Hen nặng nguy kịch hay hen ác tính là một cấp cứu nội khoa, không đáp ứng với điều trị dãn phế quản tích cực ban đầu tại phòng cấp cứu, bệnh nhân khó thở ngày càng nặng dần.

Triệu chứng thường xảy ra vài ngày sau nhiễm virus, tiếp xúc dị nguyên hay yếu tố kích thích, không khí lạnh. Đa phần xảy ra trên những bệnh nhân sử dụng thuốc không đầy đủ nhất là kháng viêm, bệnh nhân lạm dụng thuốc cắt cơn và không tuân thủ điều trị.

Triệu chứng

Những dấu hiệu và triệu chứng của cơn hen phế quản

Một số triệu chứng khi bị hen phế quản bao gồm:

  • Khó thở dữ dội, đau hoặc tức ngực và ho hoặc thở khò khè.
  • Lưu lượng đỉnh thở ra thấp (PEF), nếu sử dụng đồng hồ đo lưu lượng đỉnh.
  • Khó thở hoặc thở khò khè dữ dội, đặc biệt vào ban đêm hoặc sáng sớm.
  • Không thể nói nhiều hơn các cụm từ ngắn do khó thở.
  • Cơ ngực co lại để thở.

Biến chứng có thể gặp khi bị cơn hen phế quản

Các cơn hen phế quản có thể nghiêm trọng, có thể làm gián đoạn các hoạt động hàng ngày như ngủ, học tập, làm việc và tập thể dục, gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và có thể làm gián đoạn cuộc sống của những người xung quanh.

Một cơn hen phế quản nặng có lẽ là một chuyến đi đến phòng cấp cứu, điều này có thể rất căng thẳng và tốn kém.

Một cơn hen phế quản rất nặng có thể dẫn đến ngừng hô hấp và tử vong.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.

Nguyên nhân

Nguyên nhân dẫn đến cơn hen phế quản

Hệ thống miễn dịch quá nhạy cảm làm cho đường thở (ống phế quản) bị viêm và sưng lên khi tiếp xúc với một số tác nhân gây bệnh. Các tác nhân gây hen suyễn phổ biến bao gồm:

  • Dị nguyên trong nhà: Phấn hoa, vật nuôi, nấm mốc và mạt bụi,…
  • Nhiễm trùng đường hô hấp trên.
  • Khói thuốc lá.
  • Hít không khí lạnh, khô.
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

Đối với nhiều người, các triệu chứng hen suyễn nặng hơn khi bị nhiễm trùng đường hô hấp như cảm lạnh. Đôi khi, cơn hen phế quản xảy ra mà không có nguyên nhân rõ ràng.

Nguy cơ

Những ai có nguy cơ mắc phải (bị) cơn hen phế quản?

Bất kỳ ai bị hen suyễn đều có nguy cơ bị lên cơn hen phế quản.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc (bị) cơn hen phế quản

Có thể tăng nguy cơ bị ​​cơn hen phế quản nếu:

  • Đã từng lên cơn hen suyễn nặng trong quá khứ.
  • Đã từng nhập viện hoặc phải vào viện cấp cứu vì bệnh hen suyễn.
  • Sử dụng hơn hai ống hít giảm đau nhanh/ tháng.
  • Các cơn hen suyễn có xu hướng xảy ra đột ngột với các triệu chứng ngày càng trầm trọng hơn trước khi phát hiện ra ánh hào quang.
  • Có các vấn đề sức khỏe mãn tính khác, chẳng hạn như viêm xoang hoặc polyp mũi.

Phương Pháp Chẩn Đoán & Điều Trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán cơn hen phế quản

Bác sĩ chẩn đoán cơn hen phế quản dựa vào các yếu tố: Bệnh sử, triệu chứng, khám lâm sàng và cận lâm sàng.

Triệu chứng: Bệnh nhân bị khó thở thành cơn, chủ yếu khó thở thì thở ra, ho khan hoặc khạc đàm nhầy trắng, khò khè nặng ngực, co kéo cơ hô hấp phụ, tím tái,… khám phổi có ran rít ran ngáy,…

Cận lâm sàng:

  • X quang phổi xem có viêm phổi hay biến chứng như tràn khí màng phổi.
  • Khí máu động mạch khi có cơn hen nặng.
  • Các xét nghiệm khác như ECG, Ion đồ.

Phương pháp điều trị cơn hen phế quản hiệu quả

Nguyên tắc xử trí

Xử trí cơn hen phế quản nặng cần đúng phương pháp, khẩn trương và tích cực. Nếu các triệu chứng không cải thiện, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Bước điều trị để cắt cơn hen suyễn thường bao gồm việc sử dụng từ 2 đến 6 ống albuterol, thuốc có tác dụng nhanh trong vài phút. Nói chung, thuốc ít được sử dụng hơn ở trẻ em và người lớn với các triệu chứng ít nghiêm trọng hơn.

Nếu phép đo lưu lượng đỉnh được sử dụng để theo dõi bệnh hen suyễn, các kết quả đọc được sẽ khác nhau, lưu lượng đỉnh 50% – 79% là dấu hiệu tốt nhất cho thấy sự cần thiết của albuterol hoặc ống hít tác dụng nhanh. Thường xuyên kiểm tra lưu lượng đỉnh là rất quan trọng, vì chức năng phổi có thể suy giảm trước khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào xấu đi của bệnh hen suyễn.

Bảo đảm oxy máu

Oxygen cung cấp oxy cho bệnh nhân nhằm đảm bảo cho bệnh nhân SpO2 > 90%.

Xử trí ban đầu và vận chuyển cấp cứu

Nếu bạn lên cơn hen phế quản, bác sĩ sẽ thực hiện việc điều trị như sau:

Điều trị khẩn cấp. Nếu bạn đến phòng cấp cứu vì cơn hen suyễn, bạn cần dùng thuốc để kiểm soát cơn hen ngay lập tức. Chúng có thể bao gồm:

  • Thuốc chủ vận beta, chẳng hạn như albuterol: Các loại thuốc này là loại thuốc giống như thuốc tác dụng nhanh.
  • Corticosteroid đường uống: Những loại thuốc này giúp giảm viêm phổi và kiểm soát các triệu chứng hen suyễn.
  • Ipratropium (Atrovent): Ipratropium đôi khi được dùng làm thuốc giãn phế quản để điều trị các cơn hen suyễn nặng, đặc biệt nếu albuterol không hoàn toàn hiệu quả.
  • Đặt nội khí quản, thở máy và thở oxy.
  • Thuốc long đàm: Không dùng vì làm xấu thêm tình trạng ho và tắc nghẽn đường thở.
  • Thuốc an thần: Chống chỉ định dùng trong cơn hen ác tính trừ khi đặt nội khí quản thở máy. Lorazepam (0,5 hoặc 1mg IV) có thể sử dụng cho bệnh nhân cực kỳ lo lắng và đang điều trị dãn phế quản mạnh mẽ và thích hợp.
  • Nước điện giải: Giảm kali máu, giảm phosphate máu.
  • Kháng sinh: Khi có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc hen nặng có hỗ trợ thông khí.
Sau khi các triệu chứng hen suyễn của bạn thuyên giảm, bác sĩ có thể yêu cầu bạn ở lại khoa cấp cứu trong vài giờ hoặc lâu hơn để đảm bảo rằng bạn không bị lên cơn hen suyễn khác. Khi bác sĩ cảm thấy bệnh hen suyễn của bạn đã được kiểm soát đủ, bạn có thể về nhà. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn phải làm gì nếu bạn lên cơn hen suyễn.

Nếu các triệu chứng hen suyễn không cải thiện sau khi điều trị khẩn cấp, bác sĩ có thể đề nghị đến bệnh viện và cho thuốc mỗi giờ hoặc vài giờ một lần. Nếu bạn có các triệu chứng hen suyễn nghiêm trọng, bạn có thể phải thở oxy qua mặt nạ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, cơn hen dai dẳng cần phải nằm lại chăm sóc đặc biệt (ICU).

Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ.

Chế Độ Sinh Hoạt & Phòng Ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của cơn hen phế quản

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
  • Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
  • Tất cả các cơn hen suyễn đều cần được điều trị bằng thuốc khẩn cấp dạng hít như albuterol. Một trong những bước quan trọng trong việc ngăn ngừa cơn hen suyễn là tránh các yếu tố kích hoạt.
  • Nếu bệnh khởi phát do vận động trong trời lạnh, có thể dùng khẩu trang hoặc khăn tắm cho đến khi bệnh ấm lên.
  • Rửa tay thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm vi rút cảm lạnh.

Phương pháp phòng ngừa cơn hen phế quản hiệu quả

Để phòng ngừa hen phế quản, cần thực hiện một số phương pháp như:

  • Tránh tập thể dục quá mạnh.
  • Thực hiện chế độ ăn uống đầy đủ.
  • Chỉ sử dụng ống hít hen suyễn do bác sĩ kê đơn.
  • Trời lạnh phải đeo khẩu trang.
Chủ đề: >
image chat

Xem trực tiếp XoilacTV hôm nay