Không dung nạp lactose

Không dung nạp lactose biểu hiện là việc không thể tiêu hóa hết đường (lactose) trong sữa, dẫn đến bị tiêu chảy, đầy hơi và chướng bụng sau khi ăn hoặc uống các sản phẩm từ sữa. Tình trạng này còn được gọi là kém hấp thu lactose, thường vô hại, nhưng các triệu chứng của nó có thể gây khó chịu. Enzym lactase được sản xuất từ ruột non và giúp hỗ trợ tiêu hóa lactose, nếu số lượng này sản xuất ít đi thì thường gây ra chứng không dung nạp lactose. Nếu lượng enzym quá thấp thì là tình trạng không dung nạp lactose. Hầu hết những người không dung nạp lactose có thể kiểm soát tình trạng này mà không cần phải từ bỏ tất cả các loại thực phẩm từ sữa.

Tìm hiểu chung

Không dung nạp lactose là gì? 

Không dung nạp lactose là một chứng rối loạn tiêu hóa do không thể tiêu hóa được lactose, loại carbohydrate chính trong các sản phẩm từ sữa. Điều này rất phổ biến, ảnh hưởng tối thiểu đến khoảng 2/3 dân số trưởng thành trên thế giới. Đường lactose được tìm thấy trong sữa mẹ, và hầu như tất cả mọi người sinh ra đều có khả năng tiêu hóa nó. Tuy nhiên, có thể phát triển chứng không dung nạp được lactose ở mọi lứa tuổi, ngay cả khi đã trưởng thành.

Một số dạng không dung nạp lactose tồn tại và chúng có thể do các yếu tố khác nhau gây ra. Tuy nhiên, tất cả các trường hợp không dung nạp được lactose đều được đặc trưng bởi sự thiếu hụt enzyme lactase. Tình trạng này xảy ra nếu cơ thể không tạo ra đủ enzyme lactase cần để tiêu hóa lactose. Các triệu chứng này bao gồm đầy hơi, tiêu chảy và đau quặn bụng.

Không dung nạp lactose là gì?

Triệu chứng

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh

Các dấu hiệu và triệu chứng của chứng không dung nạp được lactose thường bắt đầu từ 30 phút đến hai giờ sau khi ăn hoặc uống thực phẩm có chứa lactose. Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến bao gồm:

  • Bệnh tiêu chảy;
  • Buồn nôn và đôi khi nôn mửa;
  • Co thắt dạ dày, chuột rút ở bụng;
  • Phình to;
  • Khí ga.

Một số người cũng cảm thấy nhu cầu đi vệ sinh gấp, nôn mửa, đau bụng dưới và táo bón. Tiêu chảy xảy ra do đường lactose không được tiêu hóa trong ruột non, khiến nước di chuyển vào đường tiêu. Khi đến đại tràng, đường lactose sẽ được vi khuẩn trong ruột lên men, tạo thành các axit béo chuỗi ngắn (SCFA) và khí. Điều này gây ra đầy hơi, đầy hơi và đau.

Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào lượng đường lactose có thể dung nạp và lượng bạn đã ăn.

May mắn thay, những triệu chứng này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Bạn cũng thường không bị ảnh hưởng trừ khi bạn tiêu thụ một lượng lớn lactose hoặc có một tình trạng khác trở nên tồi tệ hơn do kích ứng tiêu hóa do không dung nạp được lactose.

Không dung nạp lactose là gì?

Tác động của không dung nạp lactose đối với sức khỏe

Những người không dung nạp được lactose gặp các vấn đề về tiêu hóa khi tiêu thụ sữa, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.

Nguyên nhân

Nguyên nhân dẫn đến bệnh

Không dung nạp lactose xảy ra khi ruột non không sản xuất đủ enzym lactase để tiêu hóa đường sữa (lactose). Thông thường, lactase biến đường sữa thành hai loại đường đơn – glucose và galactose – được hấp thụ vào máu qua niêm mạc ruột.

Nếu thiếu enzym lactase, đường lactose trong thức ăn sẽ di chuyển vào ruột kết thay vì được xử lý và hấp thụ tại ruột non. Trong ruột kết, vi khuẩn bình thường tương tác với đường lactose không tiêu hóa được, gây ra các dấu hiệu và triệu chứng của chứng không dung nạp đường lactose.

Có ba loại không dung nạp được lactose. Các yếu tố khác nhau gây ra sự thiếu hụt lactase ở mỗi loại.

Không dung nạp lactose chính

Chứng không dung nạp lactose nguyên phát là loại phổ biến nhất. Ở người không dung nạp được lactose nguyên phát, quá trình sản xuất lactase giảm mạnh khi trưởng thành, làm cho các sản phẩm sữa khó tiêu hóa.

Không dung nạp lactose thứ phát

Dạng không dung nạp lactose này xảy ra khi ruột non giảm sản xuất lactase sau khi bị bệnh, chấn thương hoặc phẫu thuật liên quan đến ruột non. Các bệnh liên quan đến không dung nạp được lactose thứ phát bao gồm nhiễm trùng đường ruột, bệnh celiac, vi khuẩn phát triển quá mức và bệnh Crohn.

Điều trị rối loạn cơ bản có thể khôi phục mức lactase và cải thiện các dấu hiệu và triệu chứng.

Do bẩm sinh hoặc phát triển

Có thể xảy ra nhưng hiếm khi trẻ sinh ra không dung nạp lactose do thiếu men lactase. Rối loạn này được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác theo kiểu di truyền được gọi là lặn trên NST thường, có nghĩa là cả mẹ và bố đều phải truyền cùng một biến thể gen để đứa trẻ bị ảnh hưởng. Trẻ sinh non cũng có thể không dung nạp được lactose vì mức lactase không đủ.

Không dung nạp lactose là gì?

Nguy cơ

Những ai có nguy cơ mắc phải không dung nạp được lactose?

Bất kỳ ai ở bất kì độ tuổi nào đều có thể mắc hội chứng không dung nạp được lactose.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải không dung nạp được lactose

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc Không dung được nạp lactose, bao gồm:

  • Tuổi cao: Không dung nạp được lactose thường xuất hiện ở tuổi trưởng thành. Tình trạng này không phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
  • Dân tộc: Không dung nạp được lactose phổ biến nhất ở những người gốc Phi, Châu Á, Tây Ban Nha và Mỹ da đỏ.
  • Sinh non: Trẻ sinh non có thể bị giảm mức độ lactase vì ruột non không phát triển các tế bào sản xuất lactase cho đến ba tháng cuối thai kỳ.
  • Các bệnh ảnh hưởng đến ruột non có thể gây ra chứng không dung nạp được lactose bao gồm vi khuẩn phát triển quá mức, bệnh celiac và bệnh Crohn.
  • Một số phương pháp điều trị ung thư: Nếu đã xạ trị ung thư trong dạ dày hoặc bị các biến chứng đường ruột do hóa trị, nguy cơ phát triển chứng không dung nạp được lactose sẽ tăng lên.

Phương Pháp Chẩn Đoán & Điều Trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán

Thăm khám lâm sàng

Tình trạng không dung nạp được lactose dựa trên các triệu chứng và phản ứng với việc giảm lượng thực phẩm từ sữa trong chế độ ăn uống.

Kiểm tra hơi thở hydro

Sau khi uống nước đường lactose, bác sĩ sẽ đo lượng hydro trong hơi thở một cách đều đặn. Thở ra quá nhiều hydro cho thấy rằng không tiêu hóa và hấp thụ đầy đủ lactose.

Thử nghiệm dung nạp lactose

Hai giờ sau khi uống nước đường lactose, sẽ xét nghiệm máu để đo lượng glucose trong máu. Nếu mức đường không tăng, điều đó có nghĩa là cơ thể bạn không tiêu hóa và hấp thụ đúng cách thức uống chứa đầy đường lactose.

Phương pháp điều trị hiệu quả

Ở những người không dung nạp được lactose do một tình trạng cơ bản gây ra, việc điều trị tình trạng này có thể khôi phục khả năng tiêu hóa lactose của cơ thể, mặc dù quá trình đó có thể mất hàng tháng. Đối với các nguyên nhân khác, có thể tránh được sự khó chịu của chứng không dung nạp được lactose bằng cách tuân theo chế độ ăn ít lactose.

Để giảm lượng lactose trong chế độ ăn uống:

  • Hạn chế sữa và các sản phẩm từ sữa khác.
  • Bao gồm một phần nhỏ các sản phẩm từ sữa trong bữa ăn thông thường.
  • Ăn và uống kem và sữa đã giảm lactose.
  • Thêm enzyme lactase dạng lỏng hoặc bột vào sữa để phân hủy đường lactose.

Chế Độ Sinh Hoạt & Phòng Ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
  • Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
  • Bệnh nhân cần lạc quan. Tâm lý có ảnh hưởng rất lớn đến điều trị, hãy nói chuyện với những người đáng tin cậy, chia sẻ với những thành viên trong gia đình, nuôi thú cưng hay đơn giản là đọc sách, làm bất cứ thứ gì khiến bạn thấy thoải mái.

Chế độ dinh dưỡng:

  • Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, hạn chế/ không dùng thực phẩm có chứa lactose.

Phương pháp phòng ngừa hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây:

Hạn chế/ ngưng dùng các sản phẩm có chứa lactose, thay thế bằng các sản phẩm chứa loại đường khác.

image chat

Xem trực tiếp XoilacTV hôm nay