Ung thư tuyến thượng thận

Ung thư tuyến thượng thận là một bệnh ung thư hiếm gặp, bắt đầu ở một hoặc cả hai tuyến nhỏ, hình tam giác (tuyến thượng thận) nằm trên đầu thận. Các tuyến thượng thận sản xuất ra các hormone cung cấp các chỉ dẫn cho hầu hết các cơ quan và mô trong cơ thể. Ung thư tuyến thượng thận khi được phát hiện sớm sẽ có cơ hội chữa khỏi. Nhưng nếu ung thư đã lan đến các khu vực ngoài tuyến thượng thận, khả năng chữa khỏi sẽ trở nên thấp hơn. Điều trị có thể được sử dụng để trì hoãn sự tiến triển hoặc tái phát. Hầu hết các khối u hình thành trong tuyến thượng thận không phải là ung thư (lành tính). Các khối u tuyến thượng thận lành tính, chẳng hạn như u tuyến hoặc u pheochromocytoma, cũng có thể phát triển trong tuyến thượng thận.

Tìm hiểu chung

Ung thư tuyến thượng thận là gì? 

Ung thư tuyến thượng thận là một phần của một nhóm các khối u được gọi là khối u thần kinh nội tiết (NET). Chúng có thể bắt đầu từ các tuyến sản xuất hormone trên khắp cơ thể. Ung thư tuyến thượng thận bắt đầu từ các tuyến nhỏ được gọi là tuyến thượng thận.

Các tuyến thượng thận tạo ra các hormone, hóa chất giúp kiểm soát cách hoạt động của cơ thể. Chúng ảnh hưởng đến những thứ như mọc tóc, huyết áp, ham muốn tình dục và thậm chí cả xử lý căng thẳng. Nhiều khối u tuyến thượng thận tạo ra hormone của riêng chúng.

Một khối u có thể bắt đầu ở lớp ngoài của tuyến thượng thận hoặc cũng có thể bắt đầu với một khối u phát triển ở phần giữa, được gọi là tủy.

Triệu chứng

Những dấu hiệu và triệu chứng của ung thư tuyến thượng thận

  • Tăng cân;
  • Yếu cơ;
  • Vết rạn da màu hồng hoặc tím;
  • Sự thay đổi hormone ở phụ nữ có thể gây ra nhiều lông trên khuôn mặt, rụng tóc trên đầu và kinh nguyệt không đều;
  • Những thay đổi về hormone ở nam giới có thể khiến mô vú to ra và tinh hoàn bị thu nhỏ;
  • Rối loạn tiêu hóa: Buồn nôn, nôn mửa, chướng bụng;
  • Đau lưng;
  • Sốt;
  • Ăn mất ngon;
  • Giảm cân ngoài ý muốn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.

Nguyên nhân

Nguyên nhân dẫn đến ung thư tuyến thượng thận

Không rõ nguyên nhân gây ra ung thư tuyến thượng thận.

Ung thư tuyến thượng thận hình thành khi đột biến trong DNA của tế bào tuyến thượng thận. Các đột biến có thể làm tế bào nhân lên một cách không kiểm soát và tiếp tục sống khi các tế bào khỏe mạnh sẽ chết. Khi điều này xảy ra, các tế bào bất thường tích tụ và tạo thành một khối u. Các tế bào khối u có thể vỡ ra và lây lan (di căn) đến các bộ phận khác của cơ thể.

Nguy cơ

Những ai có nguy cơ mắc phải ung thư tuyến thượng thận?

Ung thư tuyến thượng thận có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Nhưng nó có nhiều khả năng ảnh hưởng đến trẻ em dưới 5 tuổi và người lớn ở độ tuổi 40 và 50.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải ung thư tuyến thượng thận

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến thượng thận, bao gồm:

Ung thư tuyến thượng thận xảy ra thường xuyên hơn ở những người có hội chứng di truyền làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Các hội chứng kế thừa này bao gồm:

  • Hội chứng Beckwith-Wiedemann;
  • Khu phức hợp Carney;
  • Hội chứng Li-Fraumeni;
  • Hội chứng lynch;
  • Đa sản nội tiết, loại 1 (MEN 1).

Phương Pháp Chẩn Đoán & Điều Trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận

Các xét nghiệm và quy trình được sử dụng để chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận bao gồm:

  • Xét nghiệm máu và nước tiểu: Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm về máu và nước tiểu có thể tiết lộ mức độ bất thường của hormone do tuyến thượng thận sản xuất, bao gồm cortisol, aldosterone và androgen.
  • Các xét nghiệm hình ảnh: Bác sĩ có thể đề nghị chụp CT, MRI hoặc chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) để hiểu rõ hơn về bất kỳ sự phát triển nào trên tuyến thượng thận và để xem liệu ung thư đã lan đến các khu vực khác của cơ thể, chẳng hạn như phổi hoặc gan.
  • Phân tích trong phòng thí nghiệm về tuyến thượng thận: Nếu bác sĩ nghi ngờ có thể bị ung thư tuyến thượng thận, bác sĩ có thể khuyên nên cắt bỏ tuyến thượng thận bị ảnh hưởng. Tuyến được phân tích trong phòng thí nghiệm. Phân tích này có thể xác nhận liệu có bị ung thư hay không và chính xác những loại tế bào nào có liên quan.

Phương pháp điều trị ung thư tuyến thượng thận hiệu quả

Điều trị ung thư tuyến thượng thận thường bao gồm phẫu thuật để loại bỏ tất cả các khối ung thư. Các phương pháp điều trị khác có thể được sử dụng để ngăn ngừa ung thư tái phát hoặc nếu phẫu thuật không phải là một lựa chọn.

Phẫu thuật

Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ toàn bộ khối ung thư tuyến thượng thận bằng cách cắt bỏ tất cả các tuyến thượng thận bị ảnh hưởng (phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận).

Nếu bác sĩ phẫu thuật tìm thấy bằng chứng cho thấy ung thư đã lan đến các cấu trúc lân cận, chẳng hạn như gan hoặc thận, các bộ phận hoặc tất cả các cơ quan đó cũng có thể bị loại bỏ trong quá trình phẫu thuật.

Thuốc để giảm nguy cơ tái phát

Một loại thuốc được sử dụng để điều trị ung thư tuyến thượng thận giai đoạn cuối đã cho thấy nhiều hứa hẹn trong việc trì hoãn sự tái phát của bệnh sau phẫu thuật. Mitotane (Lysodren) có thể được khuyên dùng sau phẫu thuật cho những người có nguy cơ tái phát ung thư cao. Nghiên cứu về mitotane cho việc sử dụng này đang được tiến hành.

Xạ trị

Xạ trị sử dụng chùm năng lượng cao, chẳng hạn như tia X và proton, để tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị đôi khi được sử dụng sau khi phẫu thuật ung thư tuyến thượng thận để tiêu diệt bất kỳ tế bào nào có thể còn sót lại. Nó cũng có thể giúp giảm đau và các triệu chứng khác của bệnh ung thư đã di căn đến các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như xương.

Hóa trị liệu

Hóa trị là phương pháp điều trị bằng thuốc sử dụng hóa chất để tiêu diệt tế bào ung thư. Đối với ung thư tuyến thượng thận không thể loại bỏ bằng phẫu thuật hoặc tái phát sau khi điều trị ban đầu, hóa trị có thể là một lựa chọn để làm chậm sự tiến triển của ung thư.

Chế Độ Sinh Hoạt & Phòng Ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của ung thư tuyến thượng thận

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
  • Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
  • Bệnh nhân cần lạc quan. Tâm lý có ảnh hưởng rất lớn đến điều trị, hãy nói chuyện với những người đáng tin cậy, chia sẻ với những thành viên trong gia đình, nuôi thú cưng hay đơn giản là đọc sách, làm bất cứ thứ gì khiến bạn thấy thoải mái.

Chế độ dinh dưỡng:

Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng.

Phương pháp phòng ngừa ung thư tuyến thượng thận hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây:

Ung thư tuyến thượng thận thường do đột biến gen nên hầu như không phòng ngừa được. Do đó, nên tầm soát ung thư định kỳ cũng như quan sát các dấu hiệu bất thường để chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo

  1. Mayoclinic: https://www.mayoclinic.org/
  2. Webmd: https://www.webmd.com/cancer/adrenal-cancer