Sarcoid

Sarcoid là một rối loạn viêm dẫn đến u hạt phát triển ở một hoặc nhiều cơ quan và mô; căn nguyên chưa được biết rõ. Phổi và hệ thống bạch huyết thường bị ảnh hưởng nhất, nhưng bệnh sarcoid có thể ảnh hưởng đến bất kỳ cơ quan nào. Các triệu chứng phổi từ không có đến ho, khó thở khi gắng sức và hiếm hơn là suy phổi hoặc các cơ quan khác.

Tìm hiểu chung

Sarcoid là gì?

Sarcoid là một bệnh đặc trưng bởi sự phát triển của các đám nhỏ tế bào viêm (u hạt) trong bất kỳ bộ phận nào của cơ thể – phổ biến nhất là phổi và các hạch bạch huyết nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến mắt, da, tim và các cơ quan khác.

Nguyên nhân của bệnh sarcoid vẫn chưa được biết rõ, nhưng các chuyên gia cho rằng nó là kết quả của việc hệ thống miễn dịch cơ thể phản ứng với một chất không xác định. Một số nghiên cứu cho thấy rằng các tác nhân truyền nhiễm, hóa chất, bụi và phản ứng bất thường tiềm ẩn với các protein của cơ thể (self-protein) có thể là nguyên nhân hình thành các u hạt ở những người có khuynh hướng di truyền.

Không có cách chữa khỏi bệnh sarcoid, nhưng hầu hết bệnh nhân đều sống bình thường mà không cần điều trị hoặc chỉ điều trị tối thiểu. Trong một số trường hợp, bệnh sarcoid tự biến mất. Tuy nhiên, bệnh có thể kéo dài trong nhiều năm và có thể gây tổn thương các cơ quan.

Chẩn đoán ở phổi thường được đầu tiên và xác nhận bằng chụp X quang phổi, sinh thiết và loại trừ các nguyên nhân khác của viêm u hạt. Điều trị đầu tay bằng thuốc corticosteroid. Tiên lượng tốt đối với bệnh nhẹ nhưng kém đối với bệnh tiến triển nặng hơn.

Triệu chứng

Những dấu hiệu và triệu chứng của Sarcoid

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh sarcoid khác nhau tùy thuộc vào cơ quan nào bị ảnh hưởng. Sarcoid đôi khi phát triển dần dần và tạo ra các triệu chứng kéo dài trong nhiều năm. Những trường hợp khác, các triệu chứng xuất hiện đột ngột và sau đó biến mất nhanh chóng. Nhiều người mắc bệnh sarcoid không có triệu chứng, vì vậy bệnh chỉ có thể được phát hiện khi chụp X quang phổi vì một lý do khác.

Các triệu chứng chung:

  • Mệt mỏi;
  • Sưng hạch bạch huyết;
  • Giảm cân;
  • Đau và sưng ở các khớp, chẳng hạn như mắt cá chân.

Các triệu chứng phổi:

Sarcoid thường ảnh hưởng đến phổi và có thể gây ra các vấn đề về phổi, như:

  • Ho khan dai dẳng;
  • Khó thở;
  • Thở khò khè;
  • Tức ngực.

Các triệu chứng trên da:

  • Nổi mẩn đỏ hoặc đỏ tía, thường nằm ở ống chân hoặc mắt cá chân, có thể ấm và mềm khi chạm vào;
  • Biến dạng vết loét (tổn thương) trên mũi, má và tai;
  • Vùng da có màu sẫm hơn hoặc sáng hơn;
  • Phát triển dưới da (nốt sần), đặc biệt là xung quanh vết sẹo hoặc hình xăm.

Các triệu chứng tại mắt:

Sarcoid có thể ảnh hưởng đến mắt mà không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, vì vậy cần phải kiểm tra mắt thường xuyên. Khi các dấu hiệu và triệu chứng về mắt xảy ra, chúng có thể bao gồm:

  • Nhìn mờ;
  • Đau mắt;
  • Đốt, ngứa hoặc khô mắt;
  • Đỏ nặng;
  • Nhạy cảm với ánh sáng.

Các triệu chứng ở tim:

  • Tức ngực;
  • Khó thở (khó thở);
  • Ngất;
  • Mệt mỏi;
  • Nhịp tim không đều (loạn nhịp tim);
  • Nhịp tim nhanh (đánh trống ngực);
  • Sưng do dư thừa chất lỏng (phù nề).

Sarcoid cũng có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa calci, hệ thần kinh, gan và lá lách, cơ, xương và khớp, thận, hạch bạch huyết hoặc bất kỳ cơ quan nào khác.

Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh Sarcoid

Phổi: Bệnh sarcoid phổi không được điều trị có thể dẫn đến sẹo vĩnh viễn trong phổi (xơ phổi), gây khó thở và đôi khi gây tăng áp động mạch phổi.

Mắt: Viêm có thể ảnh hưởng đến hầu hết mọi bộ phận của mắt và có thể gây tổn thương võng mạc, cuối cùng có thể gây mù. Hiếm khi, bệnh sarcoid cũng có thể gây đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp.

Thận: Sarcoid có thể ảnh hưởng đến khả năng đào thải calci qua nước tiểu, dẫn đến sỏi thận và giảm chức năng thận. Hiếm khi, gây suy thận.

Tim: Bệnh sarcoid tim dẫn đến u hạt trong tim có thể làm rối loạn nhịp tim, lưu lượng máu và chức năng bình thường của tim. Trong một số trường hợp hiếm hoi, có thể dẫn đến tử vong.

Hệ thần kinh: Một số ít người mắc bệnh sarcoid phát triển các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh trung ương khi u hạt hình thành trong não và tủy sống. Ví dụ, viêm dây thần kinh mặt có thể gây tê liệt mặt.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.

Nguyên nhân

Nguyên nhân dẫn đến Sarcoid

Hiện vẫn chưa biết nguyên nhân chính xác gây bệnh sarcoid. Sarcoids được cho là do phản ứng viêm với kháng nguyên môi trường ở một người nhạy cảm về mặt di truyền. Các yếu tố kích hoạt được đề xuất bao gồm:

  • Vi khuẩn Propionibacterium acnes và Mycobacteria (có khả năng là protein Mycobacterium tuberculosis catalase-peroxidase [mKatG]);
  • Nấm mốc và một số chất không xác định có mặt ở những nơi làm việc có mùi ẩm mốc;
  • Thuốc trừ sâu, đặc biệt là những loại có chứa hợp chất nhôm.

Sử dụng thuốc lá có tương quan nghịch với bệnh sarcoid.

Nguy cơ

Những ai có nguy cơ mắc Sarcoid?

Mọi đối tượng đều có nguy cơ mắc Sarcoid.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải Sarcoid

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc Sarcoid, bao gồm:

Tuổi và giới tính: Sarcoid có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở người từ 20 đến 60 tuổi. Phụ nữ có khả năng mắc bệnh cao hơn một chút.

Chủng tộc: Những người gốc Phi và những người gốc Bắc Âu có tỷ lệ mắc bệnh sarcoid cao hơn. Người Mỹ gốc Phi có nhiều khả năng bị sarcoid ở cơ quan khác cùng với phổi.

Tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình có thành viên từng mắc bệnh sarcoid, thì nguy cơ mắc bệnh hơn sẽ cao hơn.

Phương Pháp Chẩn Đoán & Điều Trị

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán Sarcoid

Sarcoid thường được tình cờ phát hiện hạch lớn ở rốn 2 bên phổi trên phim chụp X quang phổi khi thăm khám một bệnh khác. Thường gặp nhất là hạch rốn phổi đối xứng hai bên. Nếu nghi ngờ mắc bệnh sarcoid, nên chụp X quang phổi.

Hình ảnh chụp X quang có xu hướng dự đoán gần đúng khả năng thuyên giảm tự phát  ở những bệnh nhân chỉ có hạch bạch huyết ở ngực. Tuy nhiên, phân giai đoạn bệnh bằng chụp X quang phổi có thể gây hiểu nhầm; ví dụ, bệnh sarcoid ngoài phổi (như bệnh sarcoid ở tim hoặc thần kinh) có thể tiên lượng xấu nếu không có bằng chứng về bệnh lý ở phổi.

Ngoài ra, các kết quả chụp X quang phổi dự đoán chức năng phổi kém, do đó hình ảnh X quang phổi có thể không chỉ ra chính xác mức độ nghiêm trọng của bệnh sarcoid phổi.

Chụp X quang phổi bình thường (giai đoạn 0) không loại trừ chẩn đoán bệnh sarcoid, đặc biệt khi nghi ngờ có liên quan đến tim hoặc thần kinh. CT có độ phân giải cao nhạy hơn để phát hiện các bệnh lý hạch bạch huyết ở vùng trán và trung thất cũng như các bất thường về nhu mô. Các phát hiện CT trong các giai đoạn nặng cao hơn (II đến IV) bao gồm:

  • Dày các bó mạch phế quản và thành phế quản;
  • Kết cườm của vách ngăn liên cầu;
  • Hình ảnh kính mờ;
  • Nốt nhu mô, u nang hoặc hốc;
  • Giãn phế quản co kéo.

Khi hình ảnh gợi ý bệnh sarcoid, chẩn đoán được xác nhận bằng cách chứng minh u hạt không tăng sinh trên sinh thiết và loại trừ các nguyên nhân thay thế của bệnh u hạt. Hội chứng Löfgren không cần xác nhận bằng sinh thiết.

Do đó, việc đánh giá chẩn đoán yêu cầu những điều sau:

  • Lựa chọn vị trí sinh thiết;
  • Loại trừ các nguyên nhân khác của bệnh u hạt;
  • Đánh giá mức độ nghiêm trọng và mức độ của bệnh để xác định liệu liệu pháp có được chỉ định hay không.

Chẩn đoán loại trừ

Việc loại trừ các chẩn đoán khác là rất quan trọng, đặc biệt khi các triệu chứng và dấu hiệu X quang không rõ ràng, vì nhiều rối loạn và bệnh lý khác có thể gây ra viêm u hạt.

Mô sinh thiết nên được nuôi cấy để tìm nấm và vi khuẩn mycobacteria. Cần khai thác tiền sử tiếp xúc trong công việc (silicat, berili), môi trường (mốc, chim và các tác nhân kháng nguyên khác gây viêm phổi quá mẫn), và các kháng nguyên truyền nhiễm (lao, coccidioidomycosis, histoplasmosis).

Xét nghiệm da bằng dẫn xuất protein tinh khiết (PPD) hoặc xét nghiệm giải phóng gamma interferon nên được thực hiện sớm trong quá trình đánh giá.

Đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh

Mức độ nghiêm trọng được đánh giá dựa trên sự liên quan của các cơ quan, ví dụ, chỉ tổn thương tại phổi.

Kiểm tra chức năng phổi

Kết quả xét nghiệm chức năng phổi thường bình thường trong giai đoạn đầu nhưng hạn chế và giảm khả năng khuếch tán đối với carbon monoxide (DLCO) khi bệnh tiến triển.

Sự tắc nghẽn luồng không khí cũng xảy ra và gợi ý liên quan đến niêm mạc phế quản. Những bệnh nhân bị tổn thương phổi rộng có thể có độ bão hòa oxy bình thường khi nghỉ ngơi nhưng giảm khi gắng sức.

Các xét nghiệm sàng lọc định kỳ được cho bệnh ngoài phổi bao gồm:

  • ECG 12 chuyển đạo và siêu âm tim;
  • Khám nhãn khoa bằng đèn khe;
  • Xét nghiệm máu định kỳ để đánh giá chức năng thận và gan;
  • Nồng độ calci huyết thanh và bài tiết calci qua nước tiểu trong 24 giờ.

Chụp cộng hưởng từ tim (MRI) có và không có thuốc cản quang gadolinium có thể thích hợp ở những bệnh nhân có các triệu chứng về tim. Ở những bệnh nhân có các triệu chứng thần kinh, chụp MRI não hoặc cột sống có hoặc không có gadolinium, chụp cắt lớp xương và đo điện cơ cho những bệnh nhân có các triệu chứng thấp khớp.

Chụp PET là xét nghiệm nhạy cảm nhất để phát hiện bệnh sarcoid ở xương và ngoài phổi khác, được sử dụng cùng với MRI ở những bệnh nhân có liên quan đến tim. CT bụng với thuốc cản quang phóng xạ không được khuyến cáo thường quy nhưng giúp cung cấp bằng chứng về tổn thương ở gan hoặc lách (ví dụ: To, tổn thương).

Xét nghiệm bổ trợ trong việc thiết lập chẩn đoán và xác định mức độ liên quan của các cơ quan. Công thức máu toàn bộ với sự khác biệt có thể cho thấy thiếu máu, tăng bạch cầu ái toan hoặc giảm bạch cầu.

Cần đo calci huyết thanh để phát hiện tình trạng tăng calci huyết. Nitơ urê máu (BUN), creatinin và kết quả xét nghiệm gan tăng cao trong bệnh sarcoid thận và gan. Protein toàn phần tăng do tăng glucaglobulin máu.

Tốc độ lắng hồng cầu tăng cao thường gặp nhưng không đặc hiệu. Đo lượng calci trong mẫu nước tiểu thu thập trong 24 giờ được khuyến cáo để loại trừ tăng calci niệu, ngay cả ở những bệnh nhân có nồng độ calci huyết thanh bình thường.

Nồng độ men chuyển (ACE) trong huyết thanh cũng gợi ý bệnh sarcoid nhưng không đặc hiệu và có thể tăng cao ở những bệnh nhân mắc các bệnh lý khác (như cường giáp, bệnh Gaucher, bệnh bụi phổi silic, bệnh mycobacteria, nhiễm nấm, viêm phổi quá mẫn, ung thư hạch).

Tuy nhiên, nồng độ men chuyển (ACE) tăng cao, có thể hữu ích để theo dõi việc tuân thủ điều trị bằng corticosteroid. Mức ACE giảm mạnh ngay cả khi bệnh nhân đang dùng corticosteroid liều thấp.

Rửa phế quản phế nang (BAL) giúp loại trừ các dạng bệnh phổi kẽ khác nếu nghi ngờ chẩn đoán bệnh sarcoid và loại trừ nhiễm trùng. Các phát hiện trên BAL khác nhau đáng kể, nhưng tăng lympho bào (tế bào lympho > 10%), tỷ lệ CD4+/CD8+ > 3,5 trong dịch rửa, hoặc cả hai gợi ý chẩn đoán kết hợp với lâm sàng. Tuy nhiên, không có những phát hiện này cũng không loại trừ bệnh sarcoid.

Quét gali toàn thân đã được thay thế phần lớn bằng quét PET. Nếu có sẵn phương pháp quét gali, nó có thể cung cấp bằng chứng hỗ trợ hữu ích trong trường hợp không sinh thiết. Kết quả âm tính ở những bệnh nhân dùng prednisone là không đáng tin cậy.

Phương pháp điều trị Sarcoid hiệu quả

Sarcoid thường tự khỏi, bệnh nhân không có hoặc triệu chứng nhẹ không cần điều trị, những vẫn cần được theo dõi bằng chụp X quang ngực, kiểm tra chức năng phổi (bao gồm khả năng khuếch tán), và các dấu hiệu ngoài lồng ngực (kiểm tra chức năng gan và thận định kỳ, kiểm tra nhãn khoa hằng năm). Tần suất kiểm tra theo dõi tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Những bệnh nhân cần điều trị bất kể giai đoạn nào bao gồm:

  • Các triệu chứng tồi tệ hơn;
  • Giới hạn hoạt động;
  • Chức năng phổi suy giảm hoặc bất thường rõ rệt;
  • Những thay đổi X quang đáng lo ngại (lỗ hổng, xơ hóa, khối kết tụ, dấu hiệu của tăng áp động mạch phổi);
  • Liên quan đến tim, hệ thần kinh hoặc mắt;
  • Suy thận hoặc gan;
  • Tăng calci huyết từ trung bình đến nặng;
  • Biến dạng da (lupus pernio) hoặc bệnh khớp.

Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDS) được sử dụng để điều trị chứng khó chịu về cơ xương.

Corticosteroid

Điều trị triệu chứng bắt đầu bằng corticosteroid. Không chỉ định thuốc này nếu không có triệu chứng đáng kể hoặc bằng chứng về suy giảm chức năng cơ quan.

Phác đồ tiêu chuẩn: Prednisone 20 – 40 mg uống 1 lần/ngày, tùy thuộc vào các triệu chứng và mức độ nghiêm trọng.

Chế độ thay thế trong ngày: Prednisone 40mg x 1 lần/ngày, uống cách ngày.

Mặc dù bệnh nhân hiếm khi cần > 40mg/ngày trừ khi để giảm các biến chứng trong bệnh lý thần kinh. Đáp ứng thường xảy ra trong vòng 6 – 12 tuần, vì vậy đánh giá lại các triệu chứng và kết quả xét nghiệm chức năng phổi sau khoảng thời gian này. Các trường hợp mãn tính hoặc tiềm ẩn có thể đáp ứng chậm hơn. Giảm dần corticosteroid đến liều duy trì (ví dụ: prednisone 10 – 15 mg/ngày) sau khi đáp ứng và kéo dài thêm 6 – 9 tháng nếu cải thiện.

Chưa xác định thời gian điều trị tối ưu, ngưng thuốc sớm có thể tái phát. Ngừng thuốc từ từ nếu không có đáp ứng hoặc gặp phản ứng nghiêm trọng. Hầu hết bệnh nhân có thể ngừng sử dụng corticosteroid, nhưng vì tái phát xảy ra lên đến 50% theo thời gian, nên theo dõi lại, thường là 3 – 6 tháng/lần.

Tiếp tục dùng corticosteroid khi bệnh tái phát. Do việc sản xuất men chuyển (ACE) bị ức chế khi dùng corticosteroid liều thấp, nồng độ ACE trong huyết thanh có thể hữu ích trong đánh giá tuân thủ điều trị.

Corticosteroid dạng hít làm giảm ho ở những bệnh nhân có liên quan đến nội phế quản hoặc với đường thở tăng hoạt.

Corticosteroid tại chỗ hữu ích trong bệnh da liễu, xoang mũi và mắt.

Nên cân nhắc dự phòng chống viêm phổi do Pneumocystis jirovecii khi bệnh nhân đang dùng > 20mg prednisone/ngày hoặc tương đương trong hơn một tháng và người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Alendronate hoặc một bisphosphonate khác được chỉ định để phòng ngừa loãng xương do corticosteroid. Sử dụng bổ sung calci hoặc vitamin D có nguy cơ tăng calci huyết do sản xuất nội sinh của vitamin D hoạt tính (1,25-dihydroxy vitamin D) bởi u hạt sarcoidal. Các giá trị calci huyết thanh và canxi niệu 24 giờ nên bình thường trước khi bắt đầu bổ sung.

Thuốc ức chế miễn dịch

Thường có hiệu quả trong các trường hợp khó chữa như:

  • Bệnh nhân không thể dung nạp prednisone;
  • Bệnh sarcoid kháng thuốc prednisone liều vừa phải đến cao;
  • Liều prednisone không thể giảm dần xuống dưới 10 – 15 mg/ngày sau 3 tháng.

Trước khi dùng các chất ức chế miễn dịch khác, nên xem xét các lý do có thể gây ra tình trạng thiếu cải thiện lâm sàng, chẳng hạn như không tuân thủ, bệnh kèm theo, tăng áp động mạch phổi và xơ hóa giai đoạn cuối.

Methotrexate là chất ức chế miễn dịch được sử dụng phổ biến nhất. Bệnh nhân nên dùng thử 6 tháng methotrexate 10 – 15 mg/tuần. Bệnh nhân nên được xét nghiệm xem có nhiễm virus viêm gan B và virus viêm gan C trước khi bắt đầu dùng methotrexate.

Ban đầu, dùng đồng thời methotrexate và corticosteroid; trong 6 – 8 tuần, giảm dần liều corticosteroid hoặc có thể dừng lại. Tuy nhiên, đáp ứng tối đa với methotrexate mất ​​6 – 12 tháng. Trong trường hợp này, prednisone phải ngưng chậm hơn.

Thực hiện công thức máu hàng loạt và xét nghiệm men gan mỗi 1 – 2 tuần và sau đó cứ 4 – 6 tuần/lần khi đạt được liều lượng ổn định. Khuyến cáo uống folate 1 mg 1 lần/ngày cho bệnh nhân điều trị bằng methotrexate.

Các chất ức chế miễn dịch khác: Azathioprine, mycophenolate, cyclophosphamide, leflunomide và hydroxychloroquine.

Hydroxychloroquine 400mg uống 1 lần/ngày hoặc 200mg uống 2 lần/ngày có hiệu quả điều trị tăng calci huyết, đau khớp, bệnh sarcoid ở da, sưng to gây khó chịu hoặc làm biến dạng các hạch bạch huyết ngoại vi. Đánh giá nhãn khoa trước khi bắt đầu dùng hydroxychloroquine và cứ sau 6 – 12 tháng trong quá trình điều trị để theo dõi độc tính trên mắt của thuốc.

Thường bị tái phát sau khi ngừng thuốc ức chế miễn dịch.

Kháng thể yếu tố alpha chống hoại tử khối u

Infliximab có hiệu quả điều trị bệnh sarcoid phổi mãn tính phụ thuộc corticosteroid, bệnh lupus pernio khó chữa và bệnh sarcoid thần kinh. Bệnh nhân nên làm xét nghiệm phóng thích protein tinh khiết (PPD) hoặc interferon gamma cho bệnh lao trước khi bắt đầu điều trị.

Infliximab được tiêm tĩnh mạch 3 – 5mg/kg/lần, lặp lại 2 tuần sau đó và tiếp tục 1 lần/tháng. Có thể mất ​​3 – 6 tháng để có đáp ứng tối đa. Adalimumab có thể được xem xét cho những bệnh nhân đã được điều trị thành công với infliximab nhưng xuất hiện kháng thể hoặc phản ứng tiêm truyền.

Các cân nhắc điều trị khác

Những bệnh nhân bị block tim hoặc loạn nhịp thất do sarcoid tim nên được đặt máy khử rung tim và máy tạo nhịp tim cũng như điều trị bằng thuốc.

Không có loại thuốc nào có thể ngăn ngừa được bệnh xơ phổi một cách nhất quán.

Điều trị tăng huyết áp động mạch phổi liên quan đến sarcoid được hỗ trợ bằng thuốc lợi tiểu và bổ sung oxy. Cho đến nay liệu pháp điều trị bằng thuốc giãn mạch phổi vẫn chưa được chứng minh là có lợi.

Cấy ghép nội tạng là một lựa chọn cho những bệnh nhân sarcoid phổi, tim hoặc gan giai đoạn cuối, mặc dù bệnh có thể tái phát ở cơ quan được cấy ghép.

Suy giảm chức năng phổi vừa hoặc nặng có thể dự đoán tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân mắc bệnh sarcoid bị nhiễm SARS‑CoV-2.

Chế Độ Sinh Hoạt & Phòng Ngừa

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của Sarcoid

Chế độ sinh hoạt:

  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
  • Bệnh nhân cần lạc quan: Tâm lý có ảnh hưởng rất lớn đến điều trị, hãy nói chuyện với những người đáng tin cậy, chia sẻ với những thành viên trong gia đình, nuôi thú cưng hay đơn giản là đọc sách, làm bất cứ thứ gì khiến bạn thấy thoải mái.
  • Thực hiện lối sống lành mạnh bao gồm thực hiện một chế độ ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc.
  • Tập thể dục thường xuyên có thể cải thiện tâm trạng, tăng cường cơ bắp và giúp giảm mệt mỏi có thể cản trở các hoạt động hàng ngày của bạn.

Chế độ dinh dưỡng:

Bệnh nhân mắc sarcoid nên tăng cường sử dụng thực phẩm chứa các chất sau:

Chất chống oxy hóa có trong tỏi, hành, rau chân vịt, rong biển, dầu olive nguyên chất, gừng, trà xanh, việt quất… giúp bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do, và do đó làm giảm tình trạng viêm quá mức.

Magie có trong cá, chocolate đen, lúa mạch, ngô, yến mạch, đậu nành, gạo lức… Chế độ ăn ít magie có thể dẫn đến chứng viêm mãn tính. Thêm magie vào chế độ ăn uống có thể làm giảm CRP và giảm viêm.

Dầu chứa nhiều acid béo không bão hòa như: Dầu olive, dầu hạt nho, dầu óc chó, dầu giúp giảm cholesterol, do đó ngăn ngừa bệnh tim.

Protein: Cá là lựa chọn tốt nhất để chống lại chứng viêm do chứa nhiều omega-3. Một số loại cá béo tốt nhất là cá hồi, cá ngừ, cá bơn, hoặc cá mòi. Các loại thịt nạc có thể thêm vào chế độ ăn uống gồm thịt gà, gà tây, thịt bò ăn cỏ, thịt cừu hoặc bò rừng.

Chất béo lành mạnh: Bên cạnh cá và dầu ăn, có thể tìm thấy chất béo lành mạnh trong nhiều loại thực phẩm khác như trái bơ, hồ đào, óc chó, hạnh nhân. Omega-3 và magie trong những thực phẩm này rất cần thiết để chống lại phản ứng viêm.

Men trong sữa chua, kefir, miso, dưa muối, dưa cải, kombucha, kim chi…  chống lại vi khuẩn xấu, có thể giúp giảm mức độ viêm.

Prebiotics: Bên cạnh việc bổ sung vi khuẩn tốt, điều quan trọng là ăn các loại thực phẩm kích thích sự phát triển của chúng. Chủ yếu gồm các loại rau chứa nhiều chất xơ như: hành, tỏi, măng tây, chuối, yến mạch, táo, cacao, lúa mạch…

Carbonhydrate tốt: Cân nhắc thêm vào chế độ ăn uống thực phẩm có chứa carbohydrate lành mạnh, chứa lượng lớn chất xơ, protein và chất chống oxy hóa thay vì carbohydrate đã được tinh chế. Carbonhydrate tốt có trong rau, trái cây, quả hạch, hạt và ngũ cốc nguyên hạt.

Phương pháp phòng ngừa Sarcoid hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh hiệu quả, bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây:

  • Hiện nay vẫn chưa có phương pháp phòng ngừa bệnh sarcoid hiệu quả. Nếu có nguy cơ mắc bệnh cao, tốt nhất nên tránh các chất hoặc môi trường đã được biết là có thể gây bệnh như thuốc diệt côn trùng, nấm mốc…
  • Khám sức khỏe định kỳ hoặc ngay khi có triệu chứng hoặc dấu hiệu của bệnh sarcoid để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
  • Thường xuyên vận động và tập thể thao phù hợp với sức khỏe.
  • Từ bỏ các thói quen không tốt như hút thuốc, sử dụng chất kích thích hoặc lạm dụng rượu bia…

Nguồn tham khảo

1. https://www.msdmanuals.com/professional/pulmonary-disorders/sarcoidosis/sarcoidosis

2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sarcoidosis/diagnosis-treatment/drc-20350363

3. https://emedicine.medscape.com/article/301914-overview

error: Nội dung đã được bảo vệ !!